Uitvoeren van het basistakenpakket

Uitvoeren van het basistakenpakket

In de Wet Publieke Gezondheid is voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ) een preventief basispakket opgenomen waarin de activiteiten beschreven staan die uit volksgezondheidsbelang aangeboden moeten worden aan alle kinderen en gezinnen.

De JGZ vormt een  belangrijk onderdeel van de publieke gezondheidszorg en opereert vanuit een sociaal-medische invalshoek. De JGZ werkt populatiegericht en preventief en dient daarom alle kinderen in beeld te hebben. Essentieel hierbij is een brede, integrale beoordeling van het kind, waarbij lichamelijke, psychische, sociale en cognitieve aspecten worden bekeken, in samenhang met het sociale en fysieke leefmilieu van het kind (gezin, onderwijs en vrije tijd). Jeugdgezondheidszorg beperkt zich niet alleen tot op het individu gerichte zorg. Juist het feit dat de JGZ alle kinderen en jongeren in beeld heeft, stelt haar in staat ook vanuit een collectief en omgevingsgericht perspectief naar gezondheid, ontwikkeling en welbevinden van de jeugd te kijken. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot beleidsadvisering. De kern van het basispakket JGZ bestaat uit het actief en op initiatief van de JGZ ter beschikking stellen van: vaccinaties, screeningen, monitoring en signalering. Hoewel dergelijke activiteiten beschikbaar moeten zijn voor alle kinderen/jongeren, kan de uitvoering ervan per kind/jongere variëren. Dit is afhankelijk van de specifieke situatie van kind, gezin en omgeving en de behoefte van ouders en kinderen.

Waar nodig vindt voorlichting, begeleiding en toeleiding naar zorg plaats. Met uitleg en advies kan de JGZ ontzorgen en normaliseren, bijdragen aan het versterken van eigen kracht en onnodige medicalisering helpen tegengaan. Hierdoor kan enerzijds worden voorkomen dat alledaagse problemen ten onrechte bij zware, specialistische zorg terecht komen en anderzijds kan worden voorkomen dat problemen ten onrechte niet behandeld worden, waardoor in een later stadium juist een extra beroep op gespecialiseerde zorg moet worden gedaan. Het verlenen van deze extra zorg of hulp behoort niet tot het basispakket van de JGZ. Wanneer geconstateerd wordt dat verdere zorg of begeleiding nodig is, behoort de toeleiding daartoe wél tot de basistaken. De gemeenten hebben volgens de Jeugdwet de vrijheid en verantwoordelijkheid om te bepalen wie deze zorg moet leveren. Gemeenten  kunnen ervoor kiezen om JGZ-medewerkers ook interventies of intensievere begeleiding waarvoor ze deskundig zijn te laten uitvoeren. Dit kan aanvullend worden ingekocht. De activiteiten uit het basispakket JGZ zijn bij voorkeur gekoppeld aan contactmomenten, die zowel individueel als per groep of digitaal kunnen plaatsvinden. Niet voor iedereen zal precies hetzelfde aantal contactmomenten nodig zijn.

De JGZ voert haar taken uit in samenwerking en afstemming met andere organisaties en professionals. De aard van die samenwerking varieert uiteraard per leeftijdsfase. Belangrijke partners van de JGZ zijn de gezondheidszorg, de jeugdhulp en het onderwijs. De contacten met deze partners zijn noodzakelijk voor goede samenwerking in de keten en kunnen bijdragen aan het beter of sneller signaleren van problemen en aan normalisering.

De kern van de JGZ in meerdere uitgangspunten:

  • Een basispakket voor alle kinderen.
  • Focus op normaliseren en de-medicaliseren.
  • Ouders en kind in de regie, eigen kracht.
  • (Preventieve) zorg inschatten samen met de ouders en kind. Samen wordt een pad uitgestippeld over welke contacten en eventueel zorg het kind nodig heeft en in welke vorm.
  • Vast aantal contacten aanbieden aan elk kind.
  • Mogelijkheid tot meer gerichte zorg op maat!
  • Kind in beeld op meerdere manieren.
  • Inbedding van de JGZ in de omgeving van het kind.

De basis activiteiten staan beschreven in het Besluit Publieke Gezondheid Jeugd http://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2014-449.html en bestaan uit:

  • De werkzaamheden inzake het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van jeugdigen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren
  • De werkzaamheden inzake de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen
  • De werkzaamheden inzake het ramen van de behoeften aan zorg
  • De werkzaamheden inzake het geven van voorlichting , advies, instructie en begeleiding aan jeugdigen (en hun ouders) omvatten individueel of groepsgerichte voorlichting, advies, instructie en begeleiding, gericht op het ondersteunen van ouders en jeugdigen.
  • Bij deze werkzaamheden wordt zo nodig doorverwezen en geleid naar curatieve gezondheidszorg, alsmede naar jeugdhulp als bedoeld in de Jeugdwet.
  • Bij deze werkzaamheden wordt waar nodig samengewerkt met onderwijs, voorschoolse voorzieningen, jeugdhulp, verloskundigen, kraamzorg, huisartsen en overige curatieve gezondheidszorg, buurtteams en andere relevante zorg- of hulpverleners.
  • De verkregen gegevens en de geraamde behoeften aan zorg worden systematisch geanalyseerd ten behoeve van het formuleren van collectieve maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen.

Per onderdeel worden in het Besluit ook specifieke items benoemd.

Landelijk Professioneel Kader

Het kader beschrijft de JGZ-contacten voor de verschillende ontwikkelingsfasen van een jeugdige, zoals die aangeboden dienen te worden binnen het basispakket JGZ . Sommige contacten zijn gekoppeld aan vaste leeftijden of momenten; dit ligt vast in professionele richtlijnen en landelijke werkdocumenten, waaronder het Rijks Vaccinatie Programma. Alle contacten worden aan elke jeugdige aangeboden. Als het goed gaat met een jeugdige en het gezin, kan van dit schema worden afgeweken. Een belangrijk moment is telkens de overgang naar een volgende ontwikkelingsfase. Dan kijkt een JGZ-professional met ouders van alle jeugdigen terug op de ontwikkeling die hij/zij heeft doorlopen en kijkt vooruit naar de volgende ontwikkelingsfase.

In Zeeland hebben we dit vormgegeven middels:

  • IJkmomenten; deze worden bij alle kinderen uitgevoerd. Tijdens deze ijkmomenten wordt op gestructureerde en onderbouwde wijze samen met de ouders een analyse van de voorgaande levensfase en wordt vooruit gekeken naar de volgende levensfase. Op deze manier zijn alle kinderen in beeld en wordt een inschatting van de zorgbehoefte en mogelijke risico’s gemaakt. Afhankelijk van deze zorg- en risico-taxatie worden volgpaden ingezet. Een wetenschappelijk gevalideerd instrument is voor deze behoefte- en risicotaxatie essentieel.
  • Vaste contactmomenten worden ook bij alle kinderen uitgevoerd maar kunnen ook op alleen deelaspecten zijn
  • Flexibele contactmomenten: Bij een flexibel contactmoment wordt er per kind nagegaan of dit contact uitgevoerd moet worden.

Bekostiging:

Gemeentelijke Bijdrage uit de Gemeenschappelijke Regeling.

Interesse in dit product?

Voor meer informatie over dit product kunt u contact opnemen met een relatiebeheerder van GGD Zeeland.

Bel 0113 249 400 of mail relatiebeheerder@ggdzeeland.nl